Węzeł cieplny to zestaw urządzeń lub instalacji, rozdzielających ciepło sieciowe do poszczególnych odbiorców. Oprócz dystrybucji odgrywa ważną rolę w procesach regulacyjnych i kontroli bezpieczeństwa. Poniżej opisano podstawowe typy węzłów cieplnych.

  • Jednofunkcyjne węzły cieplne. Pracują jedynie na potrzeby centralnego ogrzewania, czyli pełnią tylko funkcję ocieplania pomieszczeń. W związku z tym spotyka się je głównie w obiektach takich jak hale, sklepy, czy magazyny, które nie wymagają dostępu do ciepłej wody. Temperatura wody w kaloryferach regulowana jest poprzez wymiennik ciepła, transformujący wodę sieciową na parametry centralnego ogrzewania.
  • Dwufunkcyjne węzły cieplne w układzie szeregowo-równoległym. Są to węzły, które pracują w połączeniu szeregowo-równoległym układu centralnego ogrzewania z układem przygotowania ciepłej wody użytkowej.
  • W układzie szeregowym woda z sieci ciepłowniczej trafia do wymiennika centralnego ogrzewania, gdzie oddaje część swojego ciepła i obniża swoją temperaturę. Następnie trafia do wymiennika, który przygotowuje ciepłą wodę użytkową, gdzie ponownie oddaje ciepło, zostaje częściowo schłodzona i powraca do sieci ciepłowniczej. Aby zapewnić wystarczający dostęp do ciepłej wody w godzinach maksymalnego poboru, układ szeregowy łączy się z równoległym. W procesie tym woda podgrzewana jest dwukrotnie (w wymiennikach pierwszego i drugiego stopnia). Drugi z wymienników ogrzewany jest wodą grzejną z sieci ciepłowniczej, uzyskiwaną z przewodu zasilającego wymiennik centralnego ogrzewania.
  • Dwufunkcyjne węzły cieplne w układzie równoległym. W węzłach tego typu woda grzejna z sieci ciepłowniczej kierowana jest do dwóch wymienników ciepła, pracujących niezależnie.

W jednym podgrzewana jest woda do instalacji centralnego ogrzewania, w drugim woda użytkowa. Układ równoległy znajduje zastosowanie w obiektach, w których występuje duża dysproporcja pomiędzy zapotrzebowaniem mocy centralnego ogrzewania, a ciepłej wody użytkowej.